Zonnevelden en windparken worden steeds beter ingepast in het landschap en natuur inclusiever aangelegd. Tegelijkertijd liggen er nog steeds kansen om de ecologische en landschappelijke waarden van zonnevelden en windparken te vergroten. Kansen die niet altijd worden benut, bijvoorbeeld omdat deze financieel niet haalbaar zijn. Of omdat daar in het verleden minder aandacht voor was.
Op dit moment werken we als RES-regio Utrecht aan de voorbereidingen voor het openstellen van een subsidieregeling. Met deze subsidie kunnen partijen dan in 2026 en 2027 geld ontvangen voor het vergroten van landschappelijke waarden bij zonneparken en windparken. Denk dan bijvoorbeeld aan het realiseren nestvoorzieningen of ecologische verbindingen.
Werksessie op woensdag 3 juni
Om geïnteresseerden op weg te helpen organiseren wij op 3 juni 2026, in samenwerking met NMU een werksessie. In deze werksessie kunnen exploitanten en initiatiefnemers samen met lokale belanghebbenden aan de slag gaan met een eerste aanzet voor een subsidieaanvraag.
Geïnteresseerd? Lees hieronder of je in aanmerking komt voor de subsidie en meld u hier aan voor de werksessie.
Hieronder hebben we een aantal vragen met antwoorden op een rij gezet over deze subsidieregeling.
Wie zou deze subsidie kunnen aanvragen?
We verwachten dat de subsidie aangevraagd kan worden door:
- Exploitanten van bestaande zonnevelden en windturbines;
- Initiatiefnemers van nieuwe, vergunde maar nog niet gerealiseerde, opwekprojecten;
- Organisaties die maatregelen mogen uitvoeren en beheren op eigen gronden en/of gronden van derden. Bijvoorbeeld grondeigenaren, maatschappelijke organisaties zoals (agrarische) natuur- en landschapsverenigingen en energiecoöperaties.
Waarvóór kan de subsidie straks worden aangevraagd?
De subsidie is bedoeld om bovenwettelijke maatregelen te financieren die de ecologische en landschappelijke waarden vergroten. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om maatregelen die:
- Bijdragen aan ecologische en landschappelijke doelstellingen;
- Ecologische verbindingen creëren.
- Het aanwezige landschap(type) versterken of:
- droogte tegengaan en/of de waterkwaliteit vergroten
De subsidie mag naar verwachting worden ingezet voor de volgende concrete maatregelen:
- Grondverzet voor het aanleggen van natuurvriendelijke oevers, poelen. En/of grondverzet voor het verwijderen van de voedselrijke toplaag.
- Het aanbrengen van inheemse plantensoorten.
- Het aanbrengen van waterbouwkundige werken zoals stuwtjes en duikers voor zover deze noodzakelijk zijn voor het natuurbeheer;
- Het wegnemen van belemmering voor dieren (faunapassages) in bestaande parken;
- Het creëren van voortplantingsmogelijkheden zoals nestvoorzieningen voor vogels en vleermuizen, broedhopen voor slangen en paai en opgroeiplaatsen voor watergebonden dieren.
De subsidie is niet bedoeld om wettelijk verplichte maatregelen te financieren. Hieronder verstaan wij maatregelen die redelijkerwijs van een ontwikkelaar mogen worden verwacht op basis van de omgevingsvergunning of SDE++.
Tot slot is de subsidie ook niet bedoeld om de beheer- en onderhoudskosten van de getroffen maatregelen te bekostigen. Deze kosten dienen door de aanvrager zelf te worden gedragen.
Welke zonnevelden of windparken komen straks in aanmerking voor deze subsidie?
De subsidie kan naar verwachting worden aangevraagd voor bestaande- en nieuwe zonnevelden en windparken in de RES-regio Utrecht. Daarmee bedoelen we dus zonnevelden en windparken die al bestaan. Met nieuwe zonnevelden en windparken bedoelen wij: zonnevelden en windparken die een vergunning hebben ontvangen maar nog niet gerealiseerd zijn.
Daarnaast moet het project zich binnen de RES-regio Utrecht bevinden. De RES-regio Utrecht bestaat uit de gemeente Bunnik, De Bilt, De Ronde Venen, Houten, IJsselstein, Lopik, Montfoort, Nieuwegein, Oudewater, Stichtse Vecht, Utrecht, Utrechtse Heuvelrug, Vijfheerenlanden, Wijk bij Duurstede, Woerden en Zeist.
Hoeveel subsidie komt er beschikbaar?
Hieronder een opsomming van de verdeling van de subsidie:
- Verspreid over 2026 en 2027 wordt naar verwachting €810.000 beschikbaar gesteld.
- In de eerste tranche verwachten we dat er €270.000 vrijkomt voor bestaande zonnevelden en windparken, plus een aanvullende €270.000 voor nieuwe zonnevelden en windparken.
- In de tweede tranche zou wederom €270.000 beschikbaar moeten worden gesteld voor nieuwe zonnevelden en windparken.
Subsidie voor bestaande zonnevelden en/of windparken
Voor bestaande zonnevelden en/of windparken kan straks maximaal €45.000 worden aanvragen. Dit bedrag mag volledig besteed worden aan de maatregel. En dat is goed nieuws, want vaak is er cofinanciering nodig bij dergelijke subsidieregelingen.
Van het toegekende bedrag, mag maximaal 15% van het aangevraagde bedrag mag worden besteed aan onderzoek en ontwerp. De rest moet worden besteed aan het daadwerkelijk realiseren van maatregelen.
Subsidie nieuwe zonnevelden en/of windparken
Voor nieuwe zonnevelden en/of windparken kan straks maximaal €90.000 worden aangevraagd. Dit bedrag mag volledig besteed worden aan de maatregel. En dat is goed nieuws, want vaak is er cofinanciering nodig bij dergelijke subsidieregelingen.
Maximaal 15% van het aangevraagde bedrag mag worden besteed aan onderzoek en ontwerp. Van het aangevraagde bedrag mag opnieuw maximaal 15% worden besteed aan onderzoek en ontwerp.
Waar en wanneer kan de subsidie straks worden aangevraagd?
De subsidie kan na openstelling worden aangevraagd bij de gemeente Utrecht. De gemeente Utrecht coördineert namens het samenwerkingsverband de subsidieaanvragen. Voorwaarde is dat het project waar subsidie voor wordt aangevraagd, zich binnen de RES-regio Utrecht bevindt.
De eerste tranche wordt rond de zomer van 2026 verwacht. Deze eerste tranche is bedoeld voor bestaande en nieuwe parken.
- De tweede tranche, die naar verwachting alleen bedoeld is voor nieuwe parken, zou in de loop van 2027 moeten worden opengesteld.
Op welke termijn dient de subsidie te worden besteed en dienen de maatregelen te zijn gerealiseerd?
Bij bestaande zonnevelden en windparken moet de realisatie van maatregelen binnen 12 maanden na de subsidieverlening plaatsvinden. Voor nieuwe parken (vergund, nog niet gerealiseerd) moet de realisatie van de maatregelen binnen 12 maanden na de ingebruikname van het park plaatsvinden en uiterlijk op 31 december 2030.
Waar kan ik de subsidieregeling vinden?
De nadere regels van deze subsidieregeling worden zo snel mogelijk op de website van de gemeente Utrecht gepubliceerd. Een link naar de website van de gemeente Utrecht wordt hier toegevoegd wanneer deze beschikbaar is.
