Woensdag 10 september kwamen bestuurders, beleidsmakers en andere stakeholders samen in Woerden voor het bestuurlijk gesprek van de RES Regio Utrecht. Centraal stond de vraag hoe we ondanks de toenemende netcongestie toch stappen kunnen blijven zetten richting een klimaat neutrale regio. Door praktijkvoorbeelden, een inspirerende keynote én interactieve deelsessies werd duidelijk dat samenwerking, publieke waarden en lokale initiatieven hiervoor onmisbaar zijn.
Netcongestie vraagt om creativiteit en ondernemerschap
Jelmer Vierstra, bestuurlijk trekker van de RES Regio Utrecht, trapte de bijeenkomst af. Hij schetste meteen de urgentie: de regio kampt met forse netcongestie – het elektriciteitsnet zit vol. Toch liggen er volop kansen. Hoe zorgen we ervoor dat projecten tóch door kunnen gaan? Welke creatieve oplossingen zijn er om knelpunten te mitigeren? Deze vragen vormden de rode draad van deze bijeenkomst.
Eva de Ruiter: publieke waarden als kompas
Daarna gaf Eva de Ruiter (Berenschot) een inspirerende keynote over het belang van publieke waarden in de energietransitie. Aan de hand van voorbeelden uit Goeree-Overflakkee liet zij zien hoe de verbinding tussen technische uitdagingen en sociale vraagstukken cruciaal is.
“Je hebt elkaar nodig in het gebied. Meerdere perspectieven moeten samenkomen, en gemeenten hebben daarin een belangrijke rol,” aldus De Ruiter.
Het gesprek over publieke waarden helpt om te bepalen wat écht belangrijk is voor een gebied. Dat gaat verder dan cijfers en techniek: het draait om gezamenlijke ambities, eigenaarschap en vertrouwen. Haar oproep: “Start het gesprek over wat we écht belangrijk vinden voor een gebied. Dus niet meteen beginnen over getallen of de exacte hoogte van een windmolen. Dan ontstaat ruimte in het gesprek en het stelt gemeenteraden beter in staat om te sturen op kaders.”
DeltaWind & de kracht van burgerinitiatieven
In de deelsessie Oog voor Warmte werd benadrukt hoe belangrijk het is om ruimte te geven aan warmtegemeenschappen.
Een belangrijke les: draagvlak ontstaat pas als er ook zeggenschap is. Warmtegemeenschappen kunnen helpen om plannen sneller scherp te krijgen en zorgen voor lokaal eigenaarschap.
In deze deelsessie van Koen van Swam (DeltaWind) stond de coöperatieve aanpak centraal. Hij vertelde hoe een buurtinitiatief op Goeree-Overflakkee (waar ook de keynote over ging), uitgroeide tot een professionele organisatie:
Koen van Swam:
“Inmiddels is het een professionele organisatie die niet alleen deels eigenaar is van windparken, een zonnepark en batterij maar ook andere rollen vervult in energietransitie. Waaronder een energieloket dat inwoners helpt bij verduurzaming meerdere initiatieven om lokaal opgewekte stroom ook lokaal te gaan leveren aan bedrijven en woningen. Hiervoor loopt een pilot waar 180 leden aan mee doen. Daarnaast onderzoekt DeltaWind hoe windstroom gebruikt kan worden om warmtenetten te voeden die mogelijk in dorpskernen gerealiseerd gaan worden.”
Hiernaast waren er nog andere interessante deelsessies. Zo kregen we inzicht in het aanleggen van een warmtenet door inwoners uit de wijk Oog in Al, ging Eva de Ruiter nog verder in op het belang van publieke waarden en werden we meegenomen in het verhaal achter het duurzame bedrijventerrein de Copen.
In de wijk Oog in Al in Utrecht werken bewoners samen aan een warmtenet
Conclusie van de dag
Deze bijeenkomst maakte duidelijk dat de energietransitie in de regio Utrecht niet alleen een technische opgave is, maar zeker ook een maatschappelijke. De combinatie van creatieve oplossingen voor netcongestie, het hanteren van publieke waarden én het versterken van burgerinitiatieven is dan ook cruciaal om stappen te blijven zetten. Het liet ook goed zien dat het energiesysteem zoals het is, al lang niet meer bestaat. Kijk maar naar de goede voorbeelden die al overal te vinden zijn, zo ook in onze regio.
Meer weten over deze praktijkvoorbeelden? Lees dan ons online magazine.